Cirkularna

Današnji način proizvodnje i potrošnje odvija se tako što se iz prirode eksploatišu resursi, iz njih se u fabrikama proizvode različiti proizvodi, a potom, nakon iskorišćavanja, ti proizvodi završavaju na deponijama. Ovakav model ekonomije poznat je pod nazivom „linearni model privređivanja“. U ovakvom modelu osnovno načelo je: uzmi – napravi – koristi – baci. Međutim, zbog svoje prirode intenzivnog korišćenja resursa ovakav model dostiže fizička ograničenja, a procene su da je trenutna potreba za resursima u ovakvim uslovima 1,5 puta veća od onog što planeta može da pruži u jednoj godini. Sa aspekta životne sredine, može se reći da je ovaj model neodrživ. Uzimajući u obzir količinu resursa koja, u obliku otpada, završava na deponijama, kao i to da prerada ovih resursa u nove proizvode iziskuje mnogo manje uloženih sredstava nego kada bi se oni dobili iz primarnih rezervi, može se reći da je ovaj pristup i ekonomski neisplativ. Nasuprot ovom obliku korišćenja resursa i energije, postoji model u kojem je osnovno načelo: uzmi – napravi – popravi – ponovo koristi – recikliraj. Kao što se može primetiti, u ovom sistemu ne pojavljuje se reč otpad. Ovakav sistem poznat je pod nazivom cirkularna ekonomija.

Sa praktičnog aspekta, cirkularna ekonomija podrazumeva upotrebu resursa u proizvodnji proizvoda na način koji maksimizira trajanje vrednosti proizvoda, smanjuje otpadni materijal na minimalni nivo, maksimizira iskorišćenost resursa, a na kraju upotrebnog ciklusa proizvod se vraća u proizvodni proces kako bi se stvorila nova vrednost. Primena cirkularne ekonomije iziskuje veća ulaganja u istraživanje i razvoj kako bi se podstakao razvoj tehnologija koje omogućavaju primenu ovog koncepta. Ona takođe zahteva nove poslovne modele, uključujući iznajmljivanje, popravku i ponovnu upotrebu, kao i upotrebu novih reciklažnih tehnologija. Dakle, neophodno je uspostaviti takav industrijski sistem koji je usmeren ka proizvodnji iz otpada, ponovnoj upotrebi i ponovnoj proizvodnji od postojećeg proizvoda.

Konkretno za Republiku Srbiju cirkularna ekonomija je najviše bitna radi očuvanja prirodnih reursa.